chén bạch định
Định nghĩa
- Danh từ:
- Chén sứ nhỏ, không có hoa văn: "chén bạch định" là loại chén bằng sứ trắng, kích thước nhỏ, bề mặt trơn nhẵn, không trang trí hình vẽ hay họa tiết. Từ này thường dùng trong văn cảnh cổ, chỉ đồ gốm sứ xưa.
- Đồ uống rượu trong văn hóa cổ truyền: Trong văn học và đời sống xưa, "chén bạch định" còn được nhắc đến như một vật dụng để uống rượu, tượng trưng cho sự thanh tao, giản dị.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Trên bàn chỉ có một chén bạch định nhỏ xinh. (Trên bàn chỉ có một chiếc chén sứ trắng nhỏ không hoa văn.)
- Người xưa thường dùng chén bạch định để thưởng trà. (Người thời trước hay dùng chén sứ trắng mộc mạc để uống trà.)
- Chén bạch định trong tủ kính là di vật quý của gia đình. (Chiếc chén sứ trắng không họa tiết trong tủ kính là vật gia truyền quý giá.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "chén bạch định" trong văn chương cổ: Thường xuất hiện trong thơ ca, tiểu thuyết lịch sử, gợi hình ảnh tao nhã, gần gũi với đời sống xưa.
- Trong truyện Kiều, tác giả nhắc đến chén bạch định khi tả cảnh uống rượu thanh đạm. (Trong tác phẩm Truyện Kiều, chén sứ trắng được dùng để miêu tả bữa rượu giản dị.)
Biến thể và từ gần giống
Bạch định (danh từ): tên gọi chung cho đồ sứ trắng không vẽ, xuất xứ từ lò gốm cổ.
- Bạch định là loại gốm nổi tiếng thời nhà Đường. (Bạch định là loại gốm tráng men trắng có tiếng từ thời Đường.)
Chén sứ trắng (danh từ): cách gọi hiện đại, mô tả chén làm từ sứ trắng, có thể có hoặc không hoa văn.
- Chén sứ trắng này giống chén bạch định nhưng không phải đồ cổ. (Chiếc chén sứ trắng này giống chén bạch định nhưng không phải đồ xưa.)
Từ đồng nghĩa
- Chén trắng: chén có màu trắng, không nhất thiết là sứ hay không hoa văn.
- Chén sứ không men màu: chén làm từ sứ, không phủ men màu, giữ nguyên màu trắng.
Thành ngữ liên quan
- Chén bạch định, đĩa men ngọc: thành ngữ chỉ đồ gốm sứ quý, tinh xảo thời xưa.
- Nhà sưu tập khoe bộ sưu tập chén bạch định, đĩa men ngọc. (Người sưu tầm tự hào trưng bày bộ đồ gốm sứ cổ quý giá.)